ISO 27001 กับ SOC 2 เป็นสองวิธีที่องค์กรใช้แสดงต่อลูกค้าว่าดูแลความปลอดภัยของข้อมูลอย่างไร แต่เป็นของคนละชนิด ISO 27001 เป็นมาตรฐานสำหรับสร้างระบบบริหารจัดการ และหน่วยรับรองเป็นผู้ออกใบรับรอง ส่วน SOC (ชุดรายงานตรวจมาตรการของผู้ให้บริการ) แบบที่ 2 หรือ SOC 2 คือรายงานที่ผู้สอบบัญชีวิชาชีพออก หลังตรวจมาตรการของผู้ให้บริการตามเกณฑ์ที่ AICPA (สถาบันผู้สอบบัญชีรับอนุญาตแห่งสหรัฐอเมริกา) กำหนด บทความนี้ช่วยให้เลือกโดยไม่จัดอันดับว่าอย่างไหนดีกว่า

สองอย่างนี้คืออะไร

ISO/IEC 27001 เป็นมาตรฐานสากลที่กำหนดข้อกำหนดของระบบบริหารจัดการความมั่นคงปลอดภัยสารสนเทศ (ISMS) หน้าของ ISO ระบุว่าใบรับรองออกโดยหน่วยรับรอง (certification body) และการขอใบรับรองเป็นทางเลือก รายละเอียดของมาตรฐาน ฉบับ 2022 และกำหนดเวลาเปลี่ยนผ่านอยู่ใน ISO/IEC 27001:2022 สรุปสำหรับผู้เริ่มต้น

SOC 2 เป็นการตรวจที่ผู้สอบบัญชีวิชาชีพ (CPA คือผู้สอบบัญชีรับอนุญาตแบบสหรัฐฯ) ทำภายใต้มาตรฐานของ AICPA (สถาบันผู้สอบบัญชีรับอนุญาตแห่งสหรัฐอเมริกา) หน้าของ AICPA อธิบายว่าเป็นการตรวจคำอธิบายระบบของผู้ให้บริการ และมาตรการที่เกี่ยวกับห้าหมวดของ Trust Services Criteria หน้าเดียวกันระบุว่าลูกค้าและคู่ค้ามักขอรายงาน SOC 2 จากผู้ให้บริการ เพื่อใช้จัดการความเสี่ยงของการจ้างภายนอก ฝั่งลูกค้าที่ต้องประเมินผู้ให้บริการ ดู การบริหารความเสี่ยงจากบุคคลที่สาม

เทียบกันทีละประเด็น

ข้อเปรียบเทียบด้านล่างสรุปจากหน้าของ AICPA และ ISO ที่เปิดอ่านได้ ข้อที่เป็นความเห็นของเราจะบอกไว้:

  • สิ่งที่ได้รับ: ISO 27001 ได้ใบรับรองจากหน่วยรับรอง SOC 2 ได้รายงานจากผู้สอบบัญชีวิชาชีพ
  • เกณฑ์ที่ใช้ตรวจ: ISO 27001 ใช้ข้อกำหนดของ ISMS ส่วน SOC 2 ใช้ Trust Services Criteria (TSC คือเกณฑ์ห้าหมวดของ AICPA)
  • ผู้ออกกติกา: ISO 27001 มาจาก ISO และ IEC ส่วน SOC 2 มาจาก AICPA
  • สิ่งที่ถูกตรวจ: ISO 27001 ตรวจ ISMS ตามขอบเขตที่องค์กรกำหนด SOC 2 ตรวจระบบที่ผู้ให้บริการอธิบายไว้ในรายงาน
  • เนื้อหาที่ลูกค้าเห็น: ใบรับรองเป็นเอกสารยืนยันผลการรับรอง ส่วนรายงาน SOC 2 มีหลายส่วน เช่น คำอธิบายระบบและผลทดสอบมาตรการ ดูหัวข้อถัดไป
  • ประเภทของผลตรวจ: SOC 2 แบ่งเป็น Type 1 และ Type 2 ส่วนข้อมูลที่เราเปิดอ่านไม่ได้บอกว่า ISO 27001 มีประเภทแบบนี้

SOC 2: ห้าหมวดและรายงานสองแบบ

AICPA ระบุห้าหมวดของ Trust Services Criteria ไว้ในชื่อเอกสารของตน คือ security (ความมั่นคงปลอดภัย) availability (ความพร้อมใช้งาน) processing integrity (ความถูกต้องครบถ้วนของการประมวลผล) confidentiality (การรักษาความลับ) และ privacy (ความเป็นส่วนตัว) ก่อนเริ่มโครงการ ควรถามผู้สอบบัญชีว่ารายงานของเราจะครอบคลุมหมวดใดบ้าง

INFOGRAPHIC
ห้าหมวดของ Trust Services Criteria
SOC 2
เกณฑ์ห้าหมวดของ AICPA
Security
ความมั่นคงปลอดภัย
Availability
ความพร้อมใช้งาน
Processing integrity
การประมวลผลถูกต้องครบถ้วน
Confidentiality
การรักษาความลับ
Privacy
ความเป็นส่วนตัว

รายงานแบบ Type 1 และ Type 2 ต่างกันดังนี้ นิยามนี้มาจากบทความของสำนักงานบัญชีแห่งหนึ่งที่อ้างคำนิยามของ AICPA (แหล่งรอง เพราะหน้าของ AICPA ที่เปิดอ่านได้ไม่ได้นิยามสองแบบนี้):

  • Type 1: ดูว่าการออกแบบมาตรการเหมาะสม ณ วันที่ระบุ
  • Type 2: ดูเรื่องเดียวกัน และทดสอบด้วยว่ามาตรการทำงานได้ผลตลอดช่วงเวลาที่ระบุ

ตามตัวอย่างรายงาน Type 2 ของ AICPA รายงานประกอบด้วยคำรับรองของฝ่ายบริหาร คำอธิบายระบบ รายงานของผู้สอบบัญชี และผลการทดสอบมาตรการ ความยาวของช่วงเวลาที่ Type 2 ต้องครอบคลุมนั้น แต่ละแหล่งให้ตัวเลขต่างกัน และเราไม่พบนิยามในหน้าของ AICPA จึงไม่ระบุตัวเลข ให้ถามผู้สอบบัญชีโดยตรง นอกจากนี้ AICPA อธิบายว่ารายงาน SOC 3 ครอบคลุมเรื่องเดียวกัน แต่ให้รายละเอียดน้อยกว่า จึงเป็นรายงานที่เผยแพร่ทั่วไปได้

INFOGRAPHIC
สิ่งที่อยู่ในรายงาน SOC 2 Type 2 ตามตัวอย่างของ AICPA
01
คำรับรองของฝ่ายบริหาร
ฝ่ายบริหารยืนยันเนื้อหา
02
คำอธิบายระบบ
ระบบที่ถูกตรวจ
03
รายงานผู้สอบบัญชี
ความเห็นของผู้ตรวจ
04
ผลทดสอบมาตรการ
ทดสอบแล้วได้ผลอย่างไร

เลือกอย่างไร

คำถามต่อไปนี้ช่วยตัดสินใจ เป็นความเห็นของเราเอง ไม่ใช่ข้อกำหนดของ ISO หรือ AICPA:

  • ถามว่าใครขอและขออะไร: อ่านสัญญา แบบสอบถามความปลอดภัย หรืออีเมลจากลูกค้า แล้วดูว่าระบุใบรับรองหรือรายงาน อย่าเดาความต้องการของลูกค้า
  • กำหนดสิ่งที่จะให้ตรวจ: จะแสดงระบบบริหารของทั้งองค์กร หรือแสดงบริการหนึ่งที่ลูกค้าใช้
  • เลือกชนิดผลลัพธ์: ต้องการใบรับรองที่แสดงว่าผ่าน หรือรายงานที่ละเอียดกว่า และถ้าเลือก SOC 2 จะเริ่มจาก Type 1 หรือ Type 2
  • ประเมินความพร้อม: ดูเวลา คน และมาตรการที่มีอยู่จริง ว่าจัดการได้ภายในกรอบเวลาที่ลูกค้ารอหรือไม่
  • ตรวจสอบผู้ตรวจ: ขอใบเสนอ ถามประสบการณ์ และยืนยันสถานะผู้ตรวจก่อนตกลง
INFOGRAPHIC
ห้าคำถามช่วยเลือก (ความเห็นของเรา)
1
ถามว่าใครขอและขออะไร
ดูสัญญาหรือแบบสอบถาม
2
กำหนดสิ่งที่จะให้ตรวจ
ทั้งองค์กรหรือบริการเดียว
3
เลือกชนิดผลลัพธ์
ใบรับรองหรือรายงาน
4
ประเมินความพร้อม
เวลา คน มาตรการ
5
ตรวจสอบผู้ตรวจ
ขอใบเสนอ ถามประสบการณ์

ถ้าลูกค้ายังไม่ระบุ การทำทั้งสองอย่างเป็นทางเลือกที่ทำได้ เราไม่พบแหล่งทางการที่บอกว่าทำอย่างหนึ่งแล้วลดงานอีกอย่างได้เท่าไร จึงไม่ประมาณตัวเลข ให้ถามผู้ตรวจที่เลือกเป็นรายกรณี

สิ่งที่กำลังเปลี่ยน ณ เดือนพฤศจิกายน 2026

ฝั่ง SOC 2 AICPA ลงเอกสารร่างเมื่อ 26 ตุลาคม 2026 ซึ่งเสนอแก้ไข Trust Services Criteria และเกณฑ์คำอธิบายระบบ (description criteria) เป็นฉบับ 2027 หน้าที่เราอ่านระบุว่ายังเป็นร่างเพื่อรับความเห็น และไม่ระบุวันมีผลบังคับ ฝั่ง ISO 27001 ฉบับ 2022 มีเอกสารแก้ไข Amd 1:2024 ว่าด้วย Climate action changes และช่วงเปลี่ยนผ่านจากฉบับ 2013 สิ้นสุดวันที่ 31 ตุลาคม 2025 ตามแหล่งรอง ดูรายละเอียดในบทความ ISO 27001 ข้างต้น ก่อนวางแผนควรตรวจฉบับล่าสุดกับผู้ตรวจอีกครั้ง

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • ถือว่าสองอย่างใช้แทนกันได้เสมอ: ใบรับรองกับรายงานเป็นเอกสารคนละชนิด ลูกค้าอาจระบุชนิดที่ต้องการ
  • เดาว่าลูกค้าต้องการอะไร: ควรอ่านข้อกำหนดของลูกค้า หรือถามโดยตรง
  • ไม่ถามเรื่องหมวดและขอบเขต: ผลตรวจครอบคลุมเฉพาะส่วนที่ระบุไว้ ไม่ใช่ทั้งองค์กรโดยอัตโนมัติ
  • เข้าใจว่า Type 1 ตรวจการทำงานจริงตลอดช่วงแล้ว: Type 1 ดูการออกแบบ ณ วันที่ระบุ ส่วนการทดสอบตลอดช่วงเวลาอยู่ใน Type 2
  • เลือกผู้ตรวจเพราะเร็วหรือถูกอย่างเดียว: AICPA แจ้งบนหน้า SOC ว่ากำลังตรวจสอบข้อกล่าวหาเรื่องแนวปฏิบัติของผู้ให้บริการด้านการปฏิบัติตามกฎระเบียบรายหนึ่ง และเตือนให้ประเมินบริการ SOC อย่างรอบคอบ

ขั้นแรกที่ทำได้ทันที

  • รวบรวมคำขอจากลูกค้า: ดึงข้อความจากสัญญาและแบบสอบถามที่ขอใบรับรองหรือรายงาน
  • เขียนขอบเขตบริการหนึ่งย่อหน้า: ระบุว่าระบบและข้อมูลใดที่ลูกค้าพึ่งพา
  • ประเมินความเสี่ยงเบื้องต้น: ใช้ วิธีประเมินความเสี่ยงไซเบอร์แบบง่าย ดูว่ามาตรการที่มีอยู่ขาดตรงไหน
  • ขอใบเสนอจากผู้ตรวจ: ขอจากหน่วยรับรองสำหรับ ISO 27001 หรือสำนักงานผู้สอบบัญชีสำหรับ SOC 2 แล้วเทียบขอบเขตและกรอบเวลา

หากต้องการดูภาพรวมความพร้อมขององค์กรก่อน ลองใช้ แบบประเมินตนเอง

ขอบเขตและความถูกต้อง

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำด้านการสอบบัญชี การรับรอง หรือกฎหมาย และไม่ได้บอกว่าลูกค้ากลุ่มใดนิยมอย่างไหน นอกจากข้อความที่ AICPA ระบุว่าลูกค้ามักขอรายงาน SOC 2 ข้อความเต็มของ ISO/IEC 27001 ต้องซื้อ และไฟล์ตัวอย่างรายงานบางส่วนของ AICPA ต้องมีบัญชีผู้ใช้ จึงเปิดอ่านไม่ได้ ส่วนนิยาม Type 1 และ Type 2 มาจากแหล่งรอง ก่อนตัดสินใจควรปรึกษาผู้สอบบัญชีและหน่วยรับรองที่เลือก

แหล่งอ้างอิงและข้อมูลเพิ่มเติม