มาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยตาม PDPA (PDPA security measures) คือการป้องกันที่ พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 กำหนดให้ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล (องค์กรที่ตัดสินใจว่าจะใช้ข้อมูลส่วนบุคคลเพื่ออะไรและอย่างไร) ต้องจัดให้มี เพื่อไม่ให้ข้อมูลสูญหาย หรือถูกเข้าถึง ใช้ เปลี่ยนแปลง แก้ไข หรือเปิดเผยโดยไม่มีอำนาจ บทความนี้อ่านตัวกฎหมายและประกาศของคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPC) จากมุมของทีมความปลอดภัย เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย ควรยืนยันรายละเอียดกับเจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลขององค์กรหรือทนายความ
กฎหมายกำหนดอะไรไว้
มาตรา 37 (1) ของ พ.ร.บ. กำหนดให้ผู้ควบคุมข้อมูลต้องจัดให้มีมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยที่เหมาะสม ต้องทบทวนมาตรการเมื่อจำเป็นหรือเมื่อเทคโนโลยีเปลี่ยน และต้องเป็นไปตามมาตรฐานขั้นต่ำที่ PDPC ประกาศ ส่วนมาตรา 37 (4) กำหนดให้แจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลต่อสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (สคส.) ภายใน 72 ชั่วโมง ซึ่งอธิบายไว้ด้านล่าง เราอ่านทั้งสองมาตรานี้จากตัวบทที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม 2562
PDPC กำหนดมาตรฐานขั้นต่ำนั้นไว้ในประกาศเรื่องมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล ลงวันที่ 10 มิถุนายน 2565 ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 20 มิถุนายน 2565 และใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศ ส่วนประกาศอีกฉบับว่าด้วยวิธีแจ้งเหตุละเมิดประกาศเมื่อวันที่ 15 ธันวาคม 2565 ทั้งสองฉบับอยู่บนเว็บไซต์ PDPC ลิงก์อยู่ในส่วนแหล่งอ้างอิง
ประกาศมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไม่ได้ระบุชื่อผลิตภัณฑ์หรือเทคโนโลยี แต่ระบุว่ามาตรการต้องครอบคลุมเรื่องอะไร และต้องเหมาะกับระดับความเสี่ยง จึงไม่มีรายการเครื่องมือที่ทางการรับรอง องค์กรต้องตัดสินใจเองว่าอะไรเหมาะสม และต้องอธิบายเหตุผลได้ ในความเห็นของเรา การประเมินความเสี่ยงที่จดบันทึกไว้คือสิ่งที่ช่วยให้อธิบายการตัดสินใจนั้นได้
ข้อ 7 ของประกาศมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยบอกว่า หากมีกฎหมายอื่นกำหนดให้ต้องมีมาตรการด้านนี้ ผู้ควบคุมข้อมูลต้องทำตามกฎหมายนั้น และต้องไม่ต่ำกว่ามาตรฐานขั้นต่ำของประกาศนี้ด้วย ตัวอย่างเช่น องค์กรที่ถูกกำหนดเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญทางสารสนเทศ (CII) มีหน้าที่เพิ่ม ดู บทความเรื่อง พ.ร.บ.ไซเบอร์และ CII
มาตรฐานขั้นต่ำครอบคลุมอะไรบ้าง
ข้อ 4 ของประกาศมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยกำหนดว่า มาตรการอย่างน้อยต้องมี 7 ข้อต่อไปนี้:
- ข้อมูลทุกรูปแบบ: มาตรการต้องครอบคลุมการเก็บรวบรวม ใช้ และเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล ไม่ว่าข้อมูลจะอยู่ในกระดาษ ในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ หรือรูปแบบอื่น
- มาตรการเชิงองค์กรและเชิงเทคนิค: ต้องมีทั้งสองอย่าง และมีมาตรการทางกายภาพด้วยเมื่อจำเป็น โดยให้เหมาะกับระดับความเสี่ยง วัตถุประสงค์ของการใช้ข้อมูล และโอกาสกับผลกระทบหากเกิดเหตุละเมิด
- ครอบคลุมทั้งวงจร: ระบุความเสี่ยงสำคัญต่อสินทรัพย์สารสนเทศที่สำคัญ (ระบบและข้อมูลที่องค์กรมี) ป้องกันความเสี่ยงนั้น ตรวจสอบและเฝ้าระวังภัยคุกคามกับเหตุละเมิด เผชิญเหตุเมื่อพบ และฟื้นฟูความเสียหาย ทั้งหมดนี้ทำเท่าที่จำเป็น เหมาะสม และทำได้จริงตามระดับความเสี่ยง
- ความลับ ความถูกต้อง และความพร้อมใช้งาน: ต้องรักษาสามอย่างนี้ของข้อมูลให้เหมาะกับความเสี่ยง (ความลับ คือเฉพาะผู้มีสิทธิ์จึงเห็นได้ ความถูกต้อง คือข้อมูลไม่ถูกแก้ผิด ความพร้อมใช้งาน คือเรียกใช้ได้เมื่อต้องการ) โดยคำนึงถึงเทคโนโลยี บริบท มาตรฐานที่ยอมรับกันในกิจการประเภทเดียวกัน และทรัพยากรที่มี
- ทุกส่วนของระบบ: สำหรับข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ ต้องครอบคลุมระบบและอุปกรณ์จัดเก็บข้อมูล เซิร์ฟเวอร์ เครื่องลูกข่าย (client) เครือข่าย และซอฟต์แวร์กับแอปพลิเคชัน ประกาศให้ใช้การป้องกันเชิงลึก (defense in depth) คือป้องกันหลายชั้น เพื่อให้มาตรการหนึ่งอ่อนแล้วข้อมูลยังไม่เปิดโล่ง
- การควบคุมการเข้าถึง: อธิบายไว้ในหัวข้อถัดไป
- การสร้างความตระหนักรู้: ต้องแจ้งนโยบาย แนวปฏิบัติ และมาตรการด้านความเป็นส่วนตัวและความปลอดภัยให้บุคลากรและผู้ใช้งานอื่นทราบและถือปฏิบัติ รวมถึงเมื่อมีการแก้ไข และทำให้เห็นว่าเรื่องนี้สำคัญ
การควบคุมการเข้าถึงและร่องรอยการตรวจสอบ
ส่วนที่เป็นรูปธรรมที่สุดของข้อ 4 คือข้อย่อย (6) ซึ่งกำหนดว่ามาตรการเรื่องการเข้าถึงและใช้ข้อมูลส่วนบุคคลอย่างน้อยต้องมี 4 อย่างต่อไปนี้ โดยให้เหมาะกับระดับความเสี่ยง:
- การควบคุมการเข้าถึง (access control): พิสูจน์และยืนยันตัวตน และกำหนดสิทธิ์เข้าใช้ตามหลักรู้เท่าที่จำเป็น (need-to-know) และสิทธิ์น้อยที่สุดเท่าที่จำเป็น (least privilege)
- การบริหารจัดการสิทธิ์ของผู้ใช้งาน: ประกาศระบุว่าอาจรวมถึง ลงทะเบียนและถอนสิทธิ์ผู้ใช้ ให้สิทธิ์เข้าถึง จัดการสิทธิ์ระดับผู้ดูแลระบบ จัดการข้อมูลลับที่ใช้ยืนยันตัวตน (เช่น รหัสผ่าน) ทบทวนสิทธิ์ และถอดถอนหรือปรับสิทธิ์
- หน้าที่ของผู้ใช้งาน: กำหนดหน้าที่ของผู้ใช้เพื่อกันการเข้าถึง ใช้ เปลี่ยนแปลง แก้ไข ลบ หรือเปิดเผยโดยไม่มีอำนาจ รวมถึงการทำนอกบทบาทที่ได้รับมอบหมาย การแอบทำสำเนาข้อมูล และการขโมยอุปกรณ์ที่เก็บหรือประมวลผลข้อมูล
- ร่องรอยการตรวจสอบ (audit trails): มีวิธีให้ตรวจย้อนหลังได้ว่าใครเข้าถึง เปลี่ยนแปลง แก้ไข หรือลบข้อมูลส่วนบุคคล โดยให้เหมาะกับวิธีและสื่อที่ใช้จัดการข้อมูล
มาตรการทางเทคนิคที่ช่วยสนับสนุน (ความเห็นของเรา)
ประกาศระบุเทคโนโลยีเฉพาะไว้น้อยมาก การจับคู่ด้านล่างเป็นความเห็นของเราเองว่า ทีมความปลอดภัยใช้อะไรแสดงได้ว่าแต่ละข้อมีการดูแลแล้ว PDPC ไม่ได้รับรองรายการนี้ และประกาศไม่ได้ระบุชื่อการเข้ารหัสข้อมูล MFA หรือเครื่องมือเฉพาะใด ๆ
- รู้ว่าข้อมูลอยู่ที่ไหน: ทำบัญชีรายการระบบ ฐานข้อมูล ที่เก็บไฟล์ และแอป SaaS ที่เก็บข้อมูลส่วนบุคคล แล้วจัดระดับความอ่อนไหวของข้อมูล ดู บทความเรื่องการจัดชั้นข้อมูล
- การเข้าถึงที่เข้มแข็ง: ใช้ MFA (การยืนยันตัวตนหลายปัจจัย คือต้องมีหลักฐานอย่างอื่นนอกจากรหัสผ่าน) กำหนดสิทธิ์ตามบทบาท มีขั้นตอนเมื่อพนักงานเข้า ย้าย หรือออก (joiner-mover-leaver) ทบทวนสิทธิ์เป็นประจำ และคุมบัญชีผู้ดูแลระบบให้เข้มกว่าบัญชีทั่วไป
- ร่องรอยการตรวจสอบที่ใช้ได้จริง: เก็บ log ที่บอกว่าใครเข้าถึง เปลี่ยน หรือลบข้อมูลส่วนบุคคล ป้องกันไม่ให้ log ถูกแก้ และเก็บไว้นานพอจะสอบสวนได้
- ป้องกันหลายชั้นรอบข้อมูล: แบ่งส่วนเครือข่าย ป้องกันเครื่องปลายทาง (endpoint) ติดตั้งแพตช์ทันเวลา ตั้งค่าอย่างปลอดภัย และกรองอีเมล เพื่อไม่ให้ความพลาดจุดเดียวทำให้ข้อมูลเปิดโล่ง
- ป้องกันตัวข้อมูลเอง: เข้ารหัสข้อมูลขณะส่งและขณะเก็บ และปกปิดข้อมูลหรือแทนค่าข้อมูล (masking และ tokenization) เมื่อไม่ต้องใช้ค่าจริงทั้งหมด
- เฝ้าดูข้อมูลรั่ว: ใช้ DLP (data loss prevention คือเครื่องมือตรวจจับข้อมูลที่รั่วทางอีเมลหรืออุปกรณ์) ดู บทความเรื่อง DLP
- ตรวจจับ ตอบสนอง และฟื้นฟู: เฝ้าระวังและแจ้งเตือน มีแผนรับมือเหตุการณ์ที่ทดสอบแล้ว และมีข้อมูลสำรองที่กู้คืนได้จริง ดู แผนรับมือเหตุการณ์ตาม NIST SP 800-61
การแจ้งเหตุละเมิดและกฎ 72 ชั่วโมง
มาตรา 37 (4) กำหนดให้ผู้ควบคุมข้อมูลแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลต่อ สคส. โดยไม่ชักช้า ภายใน 72 ชั่วโมงนับแต่ทราบเหตุ เท่าที่จะทำได้ เว้นแต่เหตุนั้นไม่มีความเสี่ยงที่จะกระทบสิทธิและเสรีภาพของบุคคล หากเหตุมีความเสี่ยงสูง ต้องแจ้งเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล (คนที่เป็นเจ้าของข้อมูล) พร้อมแนวทางเยียวยาโดยไม่ชักช้าด้วย รายละเอียดอยู่ในประกาศ PDPC ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการแจ้งเหตุละเมิด ซึ่งประกาศเมื่อวันที่ 15 ธันวาคม 2565
ประกาศนิยามเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลว่า คือการละเมิดมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยจนข้อมูลสูญหาย ถูกเข้าถึง ใช้ เปลี่ยนแปลง แก้ไข หรือเปิดเผยโดยไม่มีอำนาจหรือโดยมิชอบ สาเหตุไม่ใช่ประเด็น จะเกิดจากเจตนา ความประมาท การกระทำผิดทางคอมพิวเตอร์ ภัยคุกคามไซเบอร์ ข้อผิดพลาด หรืออุบัติเหตุ ก็นับทั้งหมด ประกาศแบ่งเหตุเป็น 3 ประเภท คือ ละเมิดความลับ ละเมิดความถูกต้อง และละเมิดความพร้อมใช้งาน (เข้าถึงข้อมูลไม่ได้ หรือข้อมูลถูกทำลาย) ตามที่เราอ่าน ransomware (มัลแวร์เรียกค่าไถ่ที่ล็อกข้อมูล) จัดเป็นการละเมิดความพร้อมใช้งาน
ข้อ 5 กำหนดสิ่งที่ผู้ควบคุมข้อมูลต้องทำ เมื่อมีคนแจ้งหรือตนเองทราบว่ามีหรือน่าจะมีเหตุละเมิดเกิดขึ้น:
- ประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูลที่ได้รับแจ้ง และตรวจข้อเท็จจริงเบื้องต้นโดยไม่ชักช้า เพื่อดูว่ามีเหตุอันควรเชื่อว่าเกิดการละเมิดจริงหรือไม่
- หากตรวจพบว่ามีความเสี่ยงสูงต่อสิทธิและเสรีภาพของบุคคล ให้ป้องกัน ระงับ หรือแก้ไขทันที ด้วยตนเองหรือสั่งผู้ประมวลผลข้อมูล (องค์กรที่จัดการข้อมูลแทนผู้ควบคุมข้อมูล) หรือผู้เกี่ยวข้องให้ทำ
- หากมีเหตุอันควรเชื่อว่ามีการละเมิดจริง ให้แจ้ง สคส. โดยไม่ชักช้าภายใน 72 ชั่วโมงนับแต่ทราบเหตุ เท่าที่ทำได้ เว้นแต่ไม่มีความเสี่ยงต่อสิทธิและเสรีภาพของบุคคล
- หากมีความเสี่ยงสูง ให้แจ้งเจ้าของข้อมูลพร้อมแนวทางเยียวยาโดยไม่ชักช้า
- ดำเนินมาตรการที่จำเป็นเพื่อระงับ ตอบสนอง แก้ไข หรือฟื้นฟูจากเหตุ รวมทั้งป้องกันและลดผลกระทบจากเหตุแบบเดียวกันในอนาคต ซึ่งรวมถึงการทบทวนมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัย
72 ชั่วโมงนับจากเวลาที่ผู้ควบคุมข้อมูลทราบเหตุ หากมีเหตุจำเป็นที่ทำให้แจ้งช้ากว่า 72 ชั่วโมง เช่น ต้องตรวจข้อเท็จจริงเบื้องต้น ต้องระงับเหตุ หรือมีเหตุสุดวิสัยอื่น ข้อ 7 เปิดให้ผู้ควบคุมข้อมูลขอให้ สคส. พิจารณายกเว้นความผิดจากการแจ้งช้า โดยชี้แจงเหตุผล ทั้งนี้ผู้ควบคุมข้อมูลยังต้องแจ้ง สคส. โดยเร็ว และต้องไม่เกิน 15 วันนับแต่ทราบเหตุ อีกกรณีหนึ่ง ข้อ 9 ให้ผู้ควบคุมข้อมูลอ้างข้อยกเว้นไม่ต้องแจ้งได้ หากพิสูจน์ได้ว่าเหตุนั้นไม่มีความเสี่ยงต่อสิทธิและเสรีภาพของบุคคล เช่น ข้อมูลระบุตัวบุคคลไม่ได้ หรือข้อมูลใช้งานไม่ได้เพราะมีมาตรการทางเทคโนโลยีที่เพียงพอ ในกรณีนี้ผู้ควบคุมข้อมูลต้องส่งหลักฐานให้ สคส. รวมถึงรายละเอียดมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัย
การแจ้ง สคส. ทำเป็นลายลักษณ์อักษร หรือทางอิเล็กทรอนิกส์หรือวิธีอื่นตามที่ สคส. กำหนด และควรระบุเท่าที่ทำได้ ได้แก่ ลักษณะและประเภทของเหตุ พร้อมจำนวนเจ้าของข้อมูลหรือจำนวนรายการ (records) ชื่อและช่องทางติดต่อของเจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (DPO) หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายให้ประสานงาน ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น และมาตรการที่ใช้หรือจะใช้เพื่อป้องกัน ระงับ หรือแก้ไขเหตุ เว็บไซต์ PDPC มีแบบฟอร์มแจ้งเหตุละเมิด (ปรับปรุงเมื่อกุมภาพันธ์ 2569) และประกาศช่องทางอิเล็กทรอนิกส์ฉบับเดือนมกราคม 2568 ควรเปิดดูวิธีล่าสุดไว้ก่อนที่จะต้องใช้จริง
หากองค์กรใช้ผู้ประมวลผลข้อมูล ข้อ 8 ของประกาศแจ้งเหตุกำหนดให้ผู้ควบคุมข้อมูลระบุในสัญญาว่า ผู้ประมวลผลต้องแจ้งเหตุละเมิดให้ผู้ควบคุมข้อมูลโดยไม่ชักช้า ภายใน 72 ชั่วโมงนับแต่ผู้ประมวลผลทราบเหตุ เท่าที่ทำได้ ส่วนข้อ 6 ของประกาศมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยบอกว่า ผู้ควบคุมข้อมูลควรพิจารณากำหนดให้ผู้ประมวลผลมีมาตรการที่เหมาะสมด้วย
ข้อ 12 ระบุปัจจัยที่ผู้ควบคุมข้อมูลอาจใช้ประเมินว่าเหตุละเมิดมีความเสี่ยงหรือมีความเสี่ยงสูงหรือไม่ ได้แก่ ลักษณะและประเภทของเหตุ ประเภทของข้อมูล ปริมาณข้อมูล ผู้ที่ได้รับผลกระทบ เช่น ผู้เยาว์ ผู้พิการ หรือบุคคลเปราะบางอื่น ความร้ายแรงของผลกระทบและประสิทธิผลของมาตรการบรรเทา ผลกระทบในวงกว้างต่อธุรกิจหรือสาธารณะ ระบบจัดเก็บข้อมูลและมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยที่เกี่ยวข้อง และสถานะทางกฎหมายกับขนาดของผู้ควบคุมข้อมูล
สิ่งที่ทีมความปลอดภัยควรเตรียมไว้ (ความเห็นของเรา)
- ผู้รับผิดชอบและเวลาที่เริ่มนับ: กำหนดว่าใครตัดสินว่าเหตุเป็นการละเมิดจริง และบันทึกเวลาที่องค์กรทราบเหตุ เพราะ 72 ชั่วโมงนับจากเวลานั้น
- แบบแจ้งเหตุที่ร่างไว้แล้ว: เก็บร่างที่มีหัวข้อตามข้อ 6 ครบ พร้อมข้อมูลติดต่อของ DPO
- หลักฐานเรื่องขอบเขต: เก็บ log และบัญชีรายการที่จำเป็น เพื่อบอกได้ว่ามีใครและข้อมูลชุดไหนได้รับผลกระทบ และกระทบมากแค่ไหน
- ช่องทางติดต่อผู้ประมวลผลข้อมูลและข้อสัญญา: มีรายชื่อผู้ติดต่อของผู้ประมวลผลข้อมูล และมีข้อสัญญาให้เขาแจ้งเราภายใน 72 ชั่วโมง
- ซ้อม: ซ้อมเหตุละเมิดร่วมกับฝ่ายกฎหมาย DPO และฝ่ายสื่อสาร ไม่ใช่เฉพาะฝ่ายไอที
โทษปรับและสิ่งที่อาจเปลี่ยน
มาตรา 83 ของ พ.ร.บ. กำหนดโทษปรับทางปกครองไม่เกิน 3 ล้านบาท สำหรับผู้ควบคุมข้อมูลที่ฝ่าฝืนมาตรา 37 และมาตราอื่นอีกหลายมาตรา PDPC มีประกาศแยกต่างหากว่าด้วยหลักเกณฑ์การออกคำสั่งปรับทางปกครอง ซึ่งเราไม่ได้อ่าน
PDPC ยังเปิดรับฟังความคิดเห็นร่างแก้ไข พ.ร.บ. ด้วย (หน้าเว็บของ PDPC ลงวันที่พฤศจิกายน 2568) เราไม่ได้ตรวจว่าตอนนี้มีการแก้ไขที่ประกาศใช้แล้วหรือไม่ จึงควรตรวจตัวบทมาตรา 37 และประกาศฉบับปัจจุบันก่อนนำบทความนี้ไปใช้
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- มองว่ามาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยคือเอกสารนโยบายเล่มเดียว โดยไม่มี log การทบทวนสิทธิ์ หรือหลักฐานอื่นว่าทำจริง
- รอให้สอบสวนเสร็จก่อนจึงเริ่มนับ 72 ชั่วโมง ทั้งที่ตัวบทนับจากวันที่ผู้ควบคุมข้อมูลทราบเหตุ และให้แจ้งรายละเอียดเท่าที่มีในตอนนั้น
- ลืมข้อมูลในกระดาษและไฟล์ที่ส่งออกไปแล้ว ทั้งที่ประกาศครอบคลุมข้อมูลส่วนบุคคลทุกรูปแบบ
- ไม่ใส่หน้าที่แจ้งเหตุภายใน 72 ชั่วโมงไว้ในสัญญากับผู้ประมวลผลข้อมูล
- ไม่เก็บร่องรอยการตรวจสอบว่าใครเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคล จึงบอกไม่ได้ว่าใครได้รับผลกระทบ
- มองว่าการปฏิบัติตามกฎหมายทำครั้งเดียวจบ ทั้งที่มาตรา 37 (1) ให้ทบทวนมาตรการเมื่อจำเป็นหรือเมื่อเทคโนโลยีเปลี่ยน และประกาศถือว่าเมื่อเกิดเหตุละเมิดต้องทบทวนมาตรการ (เว้นแต่เหตุนั้นไม่มีความเสี่ยง)
ทำไว้บนกระดาษ
- มีนโยบายแต่ไม่มี logบอกไม่ได้ว่าใครเข้าถึงข้อมูล
- ไม่เคยทบทวนสิทธิ์สิทธิ์ที่ไม่จำเป็นยังค้างอยู่
- สัญญาไม่มีข้อแจ้งเหตุผู้ประมวลผลไม่ต้องแจ้งเรา
ทำแล้วพิสูจน์ได้
- log บอกได้ว่าใครทำอะไรระบุผู้ได้รับผลกระทบได้
- ทบทวนสิทธิ์สม่ำเสมอถอนสิทธิ์ที่ไม่จำเป็น
- สัญญากำหนดแจ้งใน 72 ชม.ผู้ประมวลผลต้องแจ้งเรา
ขั้นแรกที่ทำได้ทันที
- ทำบัญชีข้อมูล: จดว่าระบบไหนเก็บข้อมูลส่วนบุคคล และใครเข้าถึงได้บ้าง
- ตรวจสิทธิ์: ทบทวนสิทธิ์ของบัญชีที่เข้าถึงระบบเหล่านั้น และถอนสิทธิ์ที่ไม่จำเป็น
- เปิด log: ให้ระบบที่เก็บข้อมูลส่วนบุคคลบันทึกการเข้าถึง การเปลี่ยนแปลง และการลบ
- เตรียมแบบแจ้งเหตุ: ร่างหัวข้อตามข้อ 6 ไว้ล่วงหน้า พร้อมรายชื่อผู้ติดต่อ
- ตรวจสัญญา: ดูว่าสัญญากับผู้ประมวลผลข้อมูลกำหนดให้แจ้งเหตุภายใน 72 ชั่วโมงหรือไม่
หากต้องการดูว่าโปรแกรมความปลอดภัยโดยรวมขององค์กรอยู่ตรงไหน ลองทำแบบประเมินตนเอง
ขอบเขตและความถูกต้องของข้อมูล
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย ข้อความเกี่ยวกับ พ.ร.บ. และประกาศ PDPC สองฉบับมาจากตัวบทในราชกิจจานุเบกษาที่เผยแพร่บนเว็บไซต์ PDPC ซึ่งเราอ่านครบทั้งฉบับ เราไม่ได้อ่านเอกสารแนวปฏิบัติ คำวินิจฉัย หรือประกาศเรื่องการปรับของ PDPC การจับคู่กับมาตรการทางเทคนิคและรายการเตรียมความพร้อมเป็นความเห็นของเราเอง กฎหมายไทยและประกาศ PDPC เปลี่ยนได้ จึงควรตรวจตัวบทฉบับปัจจุบัน และปรึกษาทนายความสำหรับกรณีขององค์กรเอง
แหล่งอ้างอิงและข้อมูลเพิ่มเติม
- พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (หน้าเว็บ PDPC): ตัวบทที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา มาตรา 37 และ 83
- ประกาศ PDPC เรื่อง มาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2565: มาตรฐานขั้นต่ำ ข้อ 4 ถึง 7
- ประกาศ PDPC เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการในการแจ้งเหตุการละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2565: การแจ้งภายใน 72 ชั่วโมง ข้อ 3 ถึง 12
- ประกาศ สคส. เรื่อง ช่องทางอิเล็กทรอนิกส์ในการแจ้งเหตุการละเมิด พ.ศ. 2568: ประกาศช่องทางของสำนักงาน มกราคม 2568
- หน้าแบบฟอร์มแจ้งเหตุละเมิดของ PDPC: แบบฟอร์มสำหรับแจ้งเหตุละเมิด ปรับปรุงเมื่อกุมภาพันธ์ 2569
- การรับฟังความคิดเห็นร่างแก้ไข พ.ร.บ. คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล: หน้ารับฟังความคิดเห็นร่างแก้ไข พฤศจิกายน 2568