ISO 27001:2022 คือมาตรฐานสากลที่บอกว่าองค์กรต้องมีอะไรบ้างในการดูแลความปลอดภัยของข้อมูลอย่างเป็นระบบ ชื่อเต็มคือ ISO/IEC 27001:2022 มาตรฐานนี้ไม่ได้กำหนดว่าต้องใช้เครื่องมือยี่ห้อใด แต่ให้องค์กรสร้างระบบบริหารจัดการความมั่นคงปลอดภัยสารสนเทศ (ISMS หรือ Information Security Management System) คือชุดของนโยบาย กระบวนการ และผู้รับผิดชอบ ที่ใช้จัดการความเสี่ยงด้านข้อมูลอย่างต่อเนื่อง ตัวมาตรฐานฉบับเต็มต้องซื้อ บทความนี้จึงสรุปจากหน้าสาธารณะของ ISO และแหล่งอื่นที่เปิดอ่านได้เท่านั้น
ISO/IEC 27001 คืออะไร และใครออกใบรับรอง
ตามหน้าของ ISO มาตรฐานนี้กำหนดข้อกำหนดของ ISMS ซึ่งเป็นกรอบจัดการความเสี่ยงด้านข้อมูลที่ครอบคลุมทั้งคน นโยบาย และเทคโนโลยี ข้อมูลทุกรูปแบบอยู่ในขอบเขต ทั้งกระดาษ คลาวด์ และข้อมูลดิจิทัล มาตรฐานใช้กระบวนการจัดการความเสี่ยงที่ปรับตามขนาดและความต้องการของแต่ละองค์กร ฉบับปัจจุบันคือฉบับที่ 3 เผยแพร่เมื่อเดือนตุลาคม 2022 และแทนที่ฉบับ 2013 ซึ่งถูกยกเลิกแล้ว
ใบรับรองไม่ได้มากับมาตรฐานโดยอัตโนมัติ หน้าของ ISO อธิบายว่าใบรับรองออกโดยหน่วยรับรอง (certification body คือองค์กรอิสระที่ตรวจแล้วออกใบรับรอง) และการขอใบรับรองเป็นทางเลือกขององค์กร หน้าเดียวกันแนะนำให้เขียนอ้างอิงให้ครบว่า certified to ISO/IEC 27001:2022 แทนการเขียนสั้น ๆ ว่า certified to ISO 27001
โครงสร้างของมาตรฐานฉบับ 2022
จากสรุปของแหล่งรอง (เรายังเปิดข้อความเต็มของมาตรฐานไม่ได้) มาตรฐานมีสองส่วนที่ควรรู้:
- ข้อ 4 ถึง 10: ส่วนข้อกำหนดของ ISMS ผู้ที่อ้างว่าทำตามมาตรฐานจะข้ามข้อใดไม่ได้
- Annex A: ภาคผนวกที่รวมรายการมาตรการ (มาตรการคือสิ่งที่องค์กรทำเพื่อลดความเสี่ยง) ฉบับ 2022 มี 93 รายการ ซึ่งมาจาก ISO/IEC 27002:2022
ISO/IEC 27002:2022 และมาตรการ 93 รายการ
ISO/IEC 27002:2022 เป็นมาตรฐานคู่กัน ISO 27001 บอกว่า ISMS ต้องมีอะไร ส่วน 27002 ให้แนวทางและรายละเอียดของมาตรการที่นำมาใช้ภายใน ISMS ตามหน้าของ ISO ฉบับ 2022 จัดโครงสร้างใหม่ มีการรวม ตัดออก และเพิ่มมาตรการจากฉบับ 2013 รวมเป็น 93 มาตรการ จัดเป็น 4 กลุ่ม (theme) ฉบับ 2013 มี 114 มาตรการ
สี่กลุ่มและเรื่องที่แต่ละกลุ่มครอบคลุมมีดังนี้ ตัวเลขและขอบเขตมาจากสรุปของแหล่งรองหลายแห่ง ไม่ใช่จากข้อความเต็มของมาตรฐาน:
- Organizational (ระดับองค์กร): นโยบาย ธรรมาภิบาล การดูแลผู้ให้บริการภายนอก ความต่อเนื่องทางธุรกิจ รวม 37 มาตรการ
- People (บุคลากร): การคัดเลือกพนักงาน การอบรม การทำงานระยะไกล รวม 8 มาตรการ
- Physical (กายภาพ): พื้นที่ปลอดภัย การปกป้องอุปกรณ์ รวม 14 มาตรการ
- Technological (เทคโนโลยี): การยืนยันตัวตน การเก็บ log การตั้งค่าระบบ การพัฒนาซอฟต์แวร์ รวม 34 มาตรการ
ฉบับ 2022 ต่างจากฉบับ 2013 อย่างไร
บทความของ Cloud Security Alliance (CSA) ที่เราเปิดอ่านสรุปความเปลี่ยนแปลงสำคัญไว้ดังนี้ บทความเองก็ระบุว่านี่ไม่ใช่รายการครบถ้วน:
- จำนวนมาตรการ: Annex A ฉบับ 2013 มี 114 มาตรการ ฉบับ 2022 มี 93 มาตรการ
- ข้อ 6.3 (การวางแผนการเปลี่ยนแปลง): ข้อใหม่ ให้องค์กรวางแผนเมื่อต้องเปลี่ยนแปลง ISMS
- ข้อ 6.1.3 ตัวอักษร c และ d: แก้ถ้อยคำให้ชัดขึ้น และตัดคำอ้างอิงเก่าเรื่อง control objectives (วัตถุประสงค์ของมาตรการ) ออก
นอกจากนี้ยังมี ISO/IEC 27001:2022/Amd 1:2024 ชื่อ Climate action changes เป็นเอกสารแก้ไขเพิ่มเติม (amendment) ที่เผยแพร่เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2024 หน้าของ ISO ระบุว่าเอกสารนี้ซื้อแยกต่างหาก และไม่รวมอยู่ในข้อความของมาตรฐานฉบับ 2022 ตามสรุปของที่ปรึกษาและหน่วยรับรอง (แหล่งรอง) การแก้ไขเป็นการเพิ่มประโยคสั้น ๆ ในข้อ 4.1 และ 4.2 ให้องค์กรพิจารณาว่าการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเกี่ยวข้องกับ ISMS หรือไม่ เรายังไม่ได้เปิดอ่านข้อความของเอกสารแก้ไขนี้โดยตรง
ใบรับรองฉบับ 2013 และกำหนดเวลาเปลี่ยนผ่าน
บทความของ CSA อ้างเอกสารเปลี่ยนผ่านของ IAF (International Accreditation Forum เวทีรวมหน่วยงานรับรองความสามารถของหน่วยรับรอง) ซึ่งเป็นเอกสาร MD (Mandatory Document คือเอกสารบังคับ) หมายเลข 26 ปี 2023 บทความระบุว่าช่วงเปลี่ยนผ่านจากฉบับ 2013 เป็นฉบับ 2022 ยาว 36 เดือน และสิ้นสุดวันที่ 31 ตุลาคม 2025 เอกสารนี้ใช้บังคับกับหน่วยรับรองที่ได้รับการรับรองความสามารถ
วันที่ดังกล่าวผ่านไปแล้ว ณ เดือนพฤศจิกายน 2026 ตามสรุปของแหล่งรอง ใบรับรองฉบับ 2013 จะถูกระงับหรือเพิกถอนเมื่อสิ้นสุดช่วงนี้ เรายังไม่ได้เปิดอ่านเอกสาร IAF MD 26 ฉบับเต็ม องค์กรที่ยังถือใบรับรองฉบับ 2013 จึงควรสอบถามหน่วยรับรองของตนโดยตรงว่าสถานะใบรับรองเป็นอย่างไร ส่วนองค์กรที่จะขอใบรับรองใหม่ต้องถูกตรวจตามฉบับ 2022
เส้นทางไปสู่ใบรับรองแบบภาพรวม
ลำดับต่อไปนี้เป็นภาพรวมตามความเห็นของเราเอง ไม่ใช่ข้อความจากมาตรฐาน (ซึ่งเราเปิดอ่านไม่ได้):
- กำหนดขอบเขต: ระบุว่า ISMS ครอบคลุมหน่วยงาน ระบบ และข้อมูลส่วนใด
- ประเมินความเสี่ยง: หาว่าความเสี่ยงด้านข้อมูลอยู่ตรงไหน ดู วิธีประเมินความเสี่ยงไซเบอร์แบบง่าย
- เลือกและนำมาตรการมาใช้: เทียบกับรายการ 93 มาตรการ แล้วบันทึกว่าเลือกหรือไม่เลือกข้อใดเพราะอะไร
- ตรวจและทบทวนเอง: ตรวจภายใน ให้ผู้บริหารทบทวน แล้วแก้ข้อบกพร่องที่พบ
- ให้หน่วยรับรองตรวจ: หน่วยรับรองตรวจ และออกใบรับรองเมื่อผ่าน
ถ้าองค์กรยังไม่พร้อมขอใบรับรอง ยังมีกรอบอื่นให้เริ่มได้ ดูแนวทางของ NIST ใน NIST CSF 2.0 ลงมือใช้อย่างไร และ NIST AI RMF สำหรับความเสี่ยงของระบบ AI ถ้าลูกค้าถามหารายงาน SOC (รายงานตรวจมาตรการของผู้ให้บริการ ออกโดยผู้สอบบัญชีวิชาชีพ) ชนิด SOC 2 แทน ดู ISO 27001 กับ SOC 2: ควรเลือกอะไร
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- เขียนว่า certified to ISO 27001 โดยไม่ระบุฉบับ: ISO แนะนำให้ใช้ชื่อเต็มพร้อมปี เช่น ISO/IEC 27001:2022
- ยังใช้ Annex A ฉบับ 2013 (114 มาตรการ) เป็นรายการตรวจ: ฉบับ 2022 มี 93 มาตรการ และจัดเป็น 4 กลุ่มใหม่
- กำหนดขอบเขตกว้างเกินกำลัง: ครอบคลุมทั้งองค์กรตั้งแต่ครั้งแรก ทั้งที่ยังไม่มีคนและเวลาพอ (ความเห็นของเรา)
- มองว่าใบรับรองเท่ากับความปลอดภัยเต็มที่: ใบรับรองบอกว่า ISMS ผ่านการตรวจตามข้อกำหนด ไม่ได้ประกันว่าจะไม่ถูกโจมตี (ความเห็นของเรา)
- ใช้เอกสารสำเร็จรูปโดยไม่ประเมินความเสี่ยงของตนเอง: มาตรการที่เลือกควรมาจากความเสี่ยงจริงขององค์กร (ความเห็นของเรา)
ข้อผิดพลาด
- เขียนสั้นว่า ISO 27001 ไม่ระบุฉบับ
- ใช้ Annex A ฉบับ 2013 (114 รายการ)
- ขอบเขตกว้างเกินกำลัง
แนวปฏิบัติที่ดีกว่า
- ระบุ ISO/IEC 27001:2022 ให้ครบ
- ใช้รายการ 93 มาตรการของฉบับ 2022
- เริ่มจากขอบเขตเล็กและชัด
ขั้นแรกที่ทำได้ทันที
- ถามผู้บริหารว่าต้องการ ISO 27001 เพื่ออะไร: เพื่อตอบลูกค้า เพื่อปรับปรุงภายใน หรือทั้งสองอย่าง
- ตรวจสถานะใบรับรองเดิม: ถ้าเคยมีใบรับรองฉบับ 2013 ให้สอบถามหน่วยรับรองว่าตอนนี้เป็นอย่างไร
- เลือกขอบเขตแรกที่เล็กและชัด: เช่นหนึ่งบริการหรือหนึ่งหน่วยงาน (ความเห็นของเรา)
- ประเมินความเสี่ยงเบื้องต้น: ทำบัญชีรายการข้อมูลและระบบสำคัญ แล้วจัดลำดับความเสี่ยง
- ซื้อมาตรฐานฉบับเต็มก่อนวางแผนจริง: ข้อความเต็มต้องซื้อจาก ISO หรือหน่วยงานมาตรฐานของประเทศ
หากต้องการดูภาพรวมความพร้อมขององค์กรก่อน ลองใช้ แบบประเมินตนเอง
ขอบเขตและความถูกต้อง
บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำสำหรับการขอใบรับรองหรือข้อแนะนำทางกฎหมาย ข้อมูลเรื่อง ISO/IEC 27001 ฉบับ 2022 ฉบับแก้ไข และ ISO/IEC 27002 มาจากหน้าสาธารณะของ ISO ที่เปิดอ่านได้ ส่วนรายละเอียดของข้อกำหนด จำนวนมาตรการในแต่ละกลุ่ม และกำหนดเวลาเปลี่ยนผ่านมาจากแหล่งรอง เพราะข้อความเต็มของมาตรฐานและเอกสาร IAF MD 26 เปิดอ่านไม่ได้ ก่อนตัดสินใจ ควรซื้อมาตรฐานฉบับเต็มและสอบถามหน่วยรับรองที่เลือก
แหล่งอ้างอิงและข้อมูลเพิ่มเติม
- ISO/IEC 27001:2022 (หน้าของคณะกรรมการ ISO): ภาพรวมมาตรฐาน ฉบับที่ 3 ใบรับรองและเอกสารแก้ไข
- ISO/IEC 27001:2022/Amd 1:2024: หน้า ISO ของเอกสารแก้ไข Climate action changes
- ISO/IEC 27002:2022: หน้า ISO ของมาตรฐานมาตรการความมั่นคงปลอดภัยสารสนเทศ
- ตระกูลมาตรฐาน ISO/IEC 27000: หน้า ISO ที่แนะนำตระกูลมาตรฐานด้านการบริหารความมั่นคงปลอดภัยสารสนเทศ
- ISO/IEC 27000 (ภาพรวมและคำศัพท์): หน้า ISO ของมาตรฐานภาพรวมและคำศัพท์
- ISO/IEC 27001:2013: หน้า ISO ของฉบับเดิม ซึ่งถูกยกเลิกแล้ว
- How to Prepare for ISO/IEC 27001:2022 (Cloud Security Alliance): แหล่งรองที่สรุปการเปลี่ยนผ่าน จำนวนมาตรการ และกำหนดเวลา