EASM (ย่อจาก External Attack Surface Management) คือการค้นหาและเฝ้าดูสินทรัพย์ที่เปิดสู่อินเทอร์เน็ตอย่างต่อเนื่อง โดยมองจากมุมของผู้โจมตี ช่วยให้รู้ว่ามีเว็บไซต์ เซิร์ฟเวอร์ หรือบริการใดเปิดอยู่ที่องค์กรอาจลืมไปแล้ว คำนี้เป็นศัพท์ของตลาดผลิตภัณฑ์ ไม่ใช่มาตรฐาน และเรายังไม่พบนิยามอย่างเป็นทางการจาก NIST (สถาบันมาตรฐานของสหรัฐ) หรือ CISA (หน่วยงานด้านความปลอดภัยไซเบอร์ของสหรัฐ) บทความนี้อธิบายว่า EASM ทำอะไร ต่างจากการสแกนช่องโหว่อย่างไร และควรเริ่มอย่างไร
พื้นที่ที่ผู้โจมตีมองเห็นจากภายนอก
คำศัพท์ที่เกี่ยวข้องคือ attack surface (พื้นที่โจมตี) NIST Glossary นิยามว่าเป็นชุดของจุดบนขอบเขตของระบบหรือสภาพแวดล้อม ที่ผู้โจมตีพยายามเข้าไป สร้างผลกระทบ หรือดึงข้อมูลออกมาได้ ส่วน external attack surface (พื้นที่โจมตีภายนอก) คือส่วนที่ใครก็ลองเข้าถึงได้จากอินเทอร์เน็ต โดยไม่ต้องอยู่ในเครือข่ายองค์กรก่อน
ตัวอย่างสินทรัพย์ที่มักอยู่ในพื้นที่นี้ (ความเห็นของเรา):
- โดเมนและซับโดเมน: โดเมนคือชื่อเว็บหลัก ซับโดเมนคือชื่อย่อยที่ต่อหน้าชื่อหลัก เช่น mail.example.com ที่บางครั้งไม่มีใครดูแลต่อ
- IP และพอร์ตที่เปิด: IP คือเลขที่อยู่ของเครื่องบนอินเทอร์เน็ต พอร์ตคือช่องทางเชื่อมต่อของเครื่อง ถ้าเปิดโดยไม่จำเป็นก็เป็นทางเข้าให้ผู้โจมตี
- เว็บแอปและ API: เว็บแอปคือระบบที่ใช้ผ่านเบราว์เซอร์ ส่วน API คือช่องทางให้โปรแกรมอื่นเรียกใช้ระบบ ทั้งสองอย่างรวมถึงหน้า login ของระบบภายในที่เผลอเปิดออกมา
- หน้าจัดการระบบและช่องทางเข้าจากระยะไกล: เช่น VPN (ช่องทางเชื่อมต่อเข้าเครือข่ายองค์กรจากภายนอก) และหน้าตั้งค่าอุปกรณ์เครือข่าย
- คลาวด์และ SaaS: บัญชีคลาวด์ และบริการ SaaS (ซอฟต์แวร์ที่เช่าใช้ผ่านอินเทอร์เน็ต) ที่หน่วยงานย่อยสมัครใช้เอง
- Shadow IT: ระบบที่หน่วยงานย่อยใช้เองโดยฝ่ายไอทีไม่ทราบ จึงไม่อยู่ในบัญชีรายการสินทรัพย์
EASM ทำงานเป็นรอบต่อเนื่อง
EASM ใช้หลักคิดเดียวกับการเฝ้าระวังอย่างต่อเนื่อง (continuous monitoring) ในเอกสาร NIST SP 800-137 ฉบับเดือนกันยายน 2011 NIST ระบุว่าแนวทางนี้ช่วยให้เห็นสินทรัพย์ ภัยคุกคาม และช่องโหว่ ฉบับนี้เป็นฉบับล่าสุดที่เรายืนยันได้ในหน้าของ NIST เครื่องมือ EASM ทำสิ่งเดียวกันนี้จากภายนอก โดยเริ่มจากข้อมูลตั้งต้น เช่น ชื่อโดเมนและช่วง IP ที่องค์กรให้ไว้ แล้วค้นหาสินทรัพย์ที่เกี่ยวข้องเพิ่ม วงจรโดยสรุปตามภาพคือ ค้นหา ยืนยันความเป็นเจ้าของ จัดลำดับความเสี่ยง แก้ไข แล้วค้นหาซ้ำ ซึ่งเป็นการสรุปของเรา ไม่ใช่ขั้นตอนมาตรฐาน งานสามอย่างในรายการถัดไปต่างกันตรงคำถามที่แต่ละงานตอบ
- EASM: ตอบว่ามีอะไรของเราเปิดอยู่บนอินเทอร์เน็ตบ้าง รวมถึงสิ่งที่ไม่รู้ว่ามี
- การสแกนช่องโหว่ (vulnerability scan): ตรวจสินทรัพย์ที่รู้จักแล้วว่ามีช่องโหว่หรือการตั้งค่าที่อ่อนหรือไม่
- การทดสอบเจาะระบบ (penetration test): ผู้ทดสอบลองโจมตีจริงเพื่อพิสูจน์ว่าเจาะเข้าไปได้ไกลแค่ไหน
สามงานนี้เสริมกัน ไม่ใช่ทดแทนกัน EASM ป้อนรายการสินทรัพย์ให้โปรแกรมจัดการช่องโหว่ คือ Vulnerability Management ส่วนความแตกต่างของการสแกนช่องโหว่กับการทดสอบเจาะระบบอ่านได้ใน Pentest, Vulnerability Assessment และ Red Team ต่างกันอย่างไร
สิ่งที่ควรระวังเมื่อเลือกเครื่องมือหรือบริการ
- ยืนยันความเป็นเจ้าของ: เครื่องมือบางตัวอาจแสดงสินทรัพย์ของบริษัทอื่นที่ชื่อคล้ายกัน ต้องให้คนในองค์กรตรวจก่อนนับเป็นของตน
- ขอบเขตการสแกน: การค้นหาจากข้อมูลสาธารณะต่างจากการสแกนเชิงรุก (active scan) ซึ่งส่งคำขอเชื่อมต่อไปยังเป้าหมายโดยตรง ควรสแกนเชิงรุกเฉพาะสินทรัพย์ขององค์กรเอง และให้ที่ปรึกษากฎหมายยืนยันก่อน เนื้อหานี้ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย
- จัดลำดับความเร่งด่วน: ผลที่พบมักมีจำนวนมาก ควรเรียงตามความเสี่ยงจริง ดูแนวทางใน CVSS, EPSS และ KEV: จัดลำดับความเสี่ยงช่องโหว่อย่างไร
- มีเจ้าของที่แก้ได้: สินทรัพย์ที่พบต้องมีคนรับผิดชอบปิดหรือแก้ไข ไม่เช่นนั้นรายงานก็ไม่เกิดผล
ตัวอย่างจากภาครัฐสหรัฐ CISA ระบุว่าบริการ Cyber Hygiene ของตนช่วยปกป้องระบบที่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตจากการตั้งค่าที่อ่อนและช่องโหว่ที่เป็นที่รู้จัก นอกจากนี้ เมื่อ 13 มิถุนายน 2023 CISA ออกคำสั่งบังคับ (BOD 23-02) สำหรับหน่วยงานพลเรือนของรัฐบาลกลางสหรัฐ ให้ถอดหน้าจัดการอุปกรณ์เครือข่ายที่เปิดสู่อินเทอร์เน็ตออก หรือป้องกันด้วยแนวคิด Zero Trust (ไม่เชื่อใจใครโดยอัตโนมัติ ต้องตรวจสอบทุกครั้ง) คำสั่งนี้บังคับเฉพาะหน่วยงานรัฐของสหรัฐ แต่เป็นแนวทางที่องค์กรอื่นนำมาใช้เป็นแบบอย่างได้
เริ่มจากตรงไหน
- สัปดาห์นี้: รวบรวมชื่อโดเมน ช่วง IP และบัญชีคลาวด์ที่องค์กรรู้จัก เป็นข้อมูลตั้งต้น
- เดือนนี้: ค้นหาด้วยเครื่องมือฟรีหรือบริการที่เลือก แล้วเทียบกับบัญชีรายการสินทรัพย์ที่มีอยู่
- หาเจ้าของ: ระบุคนรับผิดชอบสินทรัพย์ที่พบแต่ละรายการ และปิดสิ่งที่ไม่จำเป็นต้องเปิด
- ทำซ้ำเป็นรอบ: ตั้งรอบตรวจต่อเนื่อง ไม่ใช่ตรวจครั้งเดียวแล้วจบ
ถ้าไม่แน่ใจว่าองค์กรเริ่มต้นจากจุดไหน ลองใช้ แบบประเมินตนเอง แล้วเลือกช่องว่างด้านการมองเห็นสินทรัพย์มาปิดก่อน